Konuyu Değerlendir
  • 0 Oy - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
SPD ayakkabı nedir ? Kilitli pedal ne işe yarar? Bisiklet ayakkabısı nasıl olmalı?
#1
Question 
SPD  AYAKKABI NEDİR?
   Spd bildiğim kadarıyla ingilizce "Hız" kelimesi olan speed 'in kısaltması. Bisiklet ayakkabılarına genelde tüm bisikletçiler spd ayakkabı derler. Spd ayakkabı, yol bisikleti ayakkabısı ve dağ bisikleti ayakkabısı olmak üzere iki çeşittir. Ön bilgilendirmeden sonra spd ayakkabı ne işe yarar? Almak gerekli mi? bunlara değineceğim. Hemen ardından Kilitli Pedal ve Kaller hakkında bilgi vereceğim. Spd ayakkabı ile başlayalım. 
[Resim: TKXl.png]
  SPD Ayakkabı Nedir?

   Spd ayakkabılar kendilerine özel spd pedal ile kullanılırlar. Giymiş olduğunuz spd ayakkabının altında kaller diye tabir edilen metal bir cisim bulunur ve bu cisim sayesinde ayakkabı pedala kilitlenerek tam bir bütün oluşturur. Bu birleşme sayesinde bisikletin pedalını hem ittirebilir hem de yukarı doğru çekebilirsiniz. Demek istediğimi daha detaylı açıklamak istiyorum. Kilitli pedal olmayan bisiklette tek ayağınızla pedal çevirerek hareket etmeye çalıştığınızı hayal edin. Üstten baskı uygulayınca aşağı inen pedalı geri yukarı çıkarabilir misiniz? yapan olur tabi ama çokta mantıklı olmaz... Şimdi pedalın kilitli olduğunu ve bisikleti tek pedalla hareket ettirmeye çalıştığınızı düşünelim. Ayağınızı ittirdiniz pedal aşağı indi ve çektiniz yukarı geldi. Peki bunun bize faydası ney?


   a) SPD ayakkabı 'nın faydaları

     Uzun bir bisiklet sürüşü planlıyorsunuz ve yol güzergahınızda zaman zaman yokuş çıkacaksınız. Kilitli pedal sayesinde harcamanız gereken enerjinin yarısını bu yokuşlarda harcayacaksınız çünkü eskiden sadece baskı uygulayarak yokuş çıkıyordunuz şimdi ise hem baskı uyguluyor hem de çekme kuvveti uyguluyorsunuz. Bu sayede daha az güç daha hızlı tırmanış ve daha keyifli sürüş elde ediyorsunuz.

    Kilitli pedal sayesinde bisikletle bir bütün olduğunuz hissi sizlere daha çok bisiklet sürme isteği veriyor.
 
    Düz yollarda spd ayakkabı ivmenizi arttırıyor ve kalkıştan maksimum hızınıza daha kısa sürede ulaşabiliyorsunuz. Bu açıdan baktığınızda spd ayakkabı sayesinde sürekli yavaşlayıp hızlanmanız gereken parkurlarda çok daha az güç tüketerek ivmelenebiliyorsunuz.

  
   b) SPD ayakkabı 'nın dezavantajları 

     Spd ayakkabıya bisiklete yeni başlayanların biraz alışması gerekiyor. Bisiklete yeni başlayanlardan kastım bisiklet sürmeyi yeni öğrenenler değil  bisiklet sürmeyi bilen ancak uzun zamandır bisiklet sürmeyen kişiler diyebiliriz. Hiç bisiklet kullanmayı bilmeyen kişiler için bu pedal çok tehlikeli diyebilirim.

    Spd ayakkabı pedala kilitlendiği için ilk alışma sürecinde düşme ve kendinizi yaralama riskiniz var.
 
    Spd ayakkabı ani durmanız gereken durumlarda (önünüze bir çocuk atladı, ya da aniden bir araba önünüze kırdı) ayağınızı sökememeniz halinde ya devrilmenize yada araca vurmanıza sebebiyet verir.


  Hangi SPD ayakkabı türünü seçmeliyim?

   Öncelikle hangi amaçla kullanacağınızı öğrenelim. Ayakkabıyı bisikletten indiğimde yürüyüş yaparken de kullanmak istiyorum diyorsanız sizlere MTB SPD yani dağ bisikleti ayakkabısı tavsiye ediyorum. Ben sadece bisiklet üstünde kullanacağım onun dışında marketten su alırım en fazla 50 metrelik yürüme payım olur diyorsanız sizlere yol bisikleti ayakkabısı tavsiye ediyorum. Şunu da belirmeliyim ne yazık ki bisiklet ayakkabısı ucuz değil ülkemizde.

   a) Yol bisikleti ayakkabısı 

      Yol bisikleti ayakkabısı tabanı tamamen düz ve sert maddelerden yapılır. Bu ayakkabılar sadece bisiklet üzerinde kullanılsın diye üretildiği için tabanda yol tutuşunu sağlayan dişliler bulunmuyor. Yol bisikleti kalleri yani metal kısmı büyük yapıda ve ayakkabının önünde nal şeklinde bir çıkıntı olarak karşımıza çıkıyor. Yol bisikleti ayakkabısı taban sertliği sayesinde maksimum performans vermesi açısından tasarlansa da bu işi profesyonel yapmayan kişiler için oldukça kullanışsız görünüyor. Bisikleti genel anlamda zevk için süren bizler yeri geldiğinde bisikletten inip arkadaşlarımızla yürüyüş yapmak ve istediğimiz yere rahat bir şekilde girip çıkmak istiyoruz. Daha sert tabana sahip bisikletler her ne kadar daha fazla baskı uygulasalar da konfor açısından daha düşük seviyelerdedir.

[Resim: nITKFU.png]
   b) Dağ bisikleti ayakkabısı
        
      Dağ bisikleti ayakkabısı yukarıda da belirttiğim gibi taban kısmında normal krampon gibi oluklar olan ve pedala kilitlenen kısmın bu olukların içerisinde kalacak şekilde olan ayakkabılardır. Bu sayede hem normal yürüyüşünüzü yapabilir hem de bisiklete bindiğinizde istediğiniz an pedala kilitleyebilir ve sürüşünüze devam edebilirsiniz. 
[Resim: pBPu1.png]

 SPD ayakkabı alırken nelere dikkat etmem gerekiyor?

   Spd ayakkabılarda bahsettiğimiz gibi taban sertliği çok önemli. Çok yumuşak tabanlı bisiklet ayakkabıları seçmemelisiniz. Orta sertlikte ayakkabılar yada ortanın biraz üstü ayakkabılar her zaman daha iyidir. Ayakkabıların bence en önemli yanlarından biride bağcık yapısı. Bağcık yapısı cırt cırt şeklinde , ip şeklinde yada misina gibi bir tel kullanan BOA bağcık sistemi olabilir. Bisiklet ayakkabılarında en çok BOA bağcık tercih edilir. BOA bağcık sayesinde bağcığı sıktığınızda ayağınızın her yerini eşit bir şekilde sıkar ve ayakkabıyı çıkaracağınızda bağcığı gevşetmek için üstünde bulunan klipsi geri çekmeniz yeterlidir. İp bağcıklar da fena değildir ancak cırt cırt şeklinde olanlara gelecek olursak genelde cırt cırtlar zamanla etkisini yitirip ayakkabının ayağınızı sıkmasını engelliyor ve buda size kötü bir sürüş deneyimi yaşatıyor. 
[Resim: RBMK43.png]

  
  BOA ile ilgili biraz daha detaylı bilgi vermek daha doğru olacaktır. BOAFIT firması bu tarz bağcıkları medikal giyimler, kayakçılar ve bisikletçiler gibi bir çok alana üretiyor. Firmanın tek yaptığı iş bağcık üretmek diyebiliriz ama bu bağcıklar, içinde çelik teller bulunan, çevirerek sıkma işlemini yapabildiğiniz ve sıktığınız butonu dışa doğru çekerek rahatça gevşetebildiğiniz bir sistem. Bu bağcık sayesinde ayakkabıyı sıkmak istediğiniz kadar sıkabiliyorsunuz ve milimetrik ayarlar yapabiliyorsunuz. En güzel yanlarından biride nereye koyacağımızı bilmediğimiz ve genelde ayağımızın yanına sıkıştırdığımız, zamanla yerinden çıkıp ayağımıza ve dişlilere sıkışan fazla bağcık kalmaması. Ayrıca bu bağcıklar ömür boyu garantili ve herhangi bir arıza durumunda kendileriyle iletişime geçebiliyorsunuz (Bunu etraftan duydum denemedim Smile ) BOAFIT sitesine buradan , BOA bağcık çalışma mantığını ise buradan öğrenebilirsiniz.
 
   Ayak boyuna göre ayakkabı almalısınız. Genelde bu ayakkabıların satıldığı yerlerde ayağınızın uzunluğuna göre hangi ölçüde almanız gerektiği yazar. Bu ölçülere göre ayağınızı metre yardımı ile ölçüp ona göre ayakkabı almanız gerekiyor. Ayağınızı ölçerken ise dikkat etmeniz gereken husus topuğunuzdan en uzun parmağın ucuna kadar ölçmek. Genelde yapılan hata topuktan baş parmağa kadar ölçmek oluyor ve bazı insanların orta parmağı baş parmağından büyük olduğu için ayakkabıyı aldığınızda rahat edemediğinizi fark ediyorsunuz. Bu konuya çok dikkat etmelisiniz.

   Ben şuan BOA sistemli MTB ayakkabısı olan Shimano MT7 ayakkabısının 44 numarasını kullanıyorum. Normal ayak boyum ise 43 ve ayak uzunluğum 28 cm.




Kilitli Pedal Nedir ?

   Kilitli pedal yani spd pedallar bisiklet ayakkabısındaki kallerin bisiklette geçmiş olduğu kısımdır. Normal pedala göre farklı bir yapısı vardır ve kullanım alanına göre bu pedallar da farklılık göstermektedir. Bunları trekking bisiklet pedalı, dağ bisikleti pedalı ve yol bisikleti pedalı olarak basit kategorilere ayırabiliriz. Tüm kilitli pedalların üzerinde alyan ile ayarlanabilir bir sıkılık ayarı vardır. Bu sıkılık ayarı sayesinde ayağınızın pedaldan daha kolay çıkmasını yada daha zor çıkmasını sağlayabilirsiniz. Bu ayarın asıl bulunma sebebi ise pedal kilitliyken ayağınız ne kadar sağa sola hareket edecek yani ne kadar konforlu ya da ne kadar performanslı bir sürüş istiyorsunuz onu ayarlamak. Çok sıktığınızda ayağınız sağa sola hareket etmeyeceği için daha performanslı bir sürüş sağlarsınız ancak konfordan kısmış olursunuz ve ayağınız pedal üzerinden zor ayrılır.


  Trekking Bisikleti Pedalı Nedir?

    Trekking bisikleti pedalı yani tur bisikleti pedalı turlar için dizayn edilmiştir. Bizler turlarda performans aramayız ve en rahat şekil yol almak isteriz. Bu yüzden bu pedal tıpkı eski tip bisikletlerde bulunan fosforlu pedal gibi görünürler, farkı ise ortasında kilit mekanizması bulunmasıdır. Kullanım olarak dağ bisikleti pedalına benzese de dizayn olarak farklı görünürler.
[Resim: o3lnwGa.png]

  Dağ Bisikleti Pedalı Nedir?
    
     Dağ bisikleti pedalı sadece kilit mekanizmasının bulunduğu ufak yapılı pedallardır. Bu pedallar için dağ bisikleti ayakkabısı ve dağ bisikletine özel kaller gereklidir.
[Resim: 2unFzfk.png]

 Yol Bisikleti Pedalı Nedir?

     Yol bisikleti pedalı yol bisikletine özel kallerin gireceği şekilde tasarlanmıştır. Bu pedallar bisiklette performans arayanların kullandığı pedallardır.
[Resim: tE1xYW.png]
   

 Kaller Nedir?


 Kaller daha öncede bahsettiğim gibi bisiklet ayakkabısının altına takılan metal parçadır. Bu metal parçalar sayesinde ayakkabınız kilitli pedala rahat bir şekilde oturur. Ancak bu kallerin de çeşitleri var. Yol bisikleti ayakkabısında farklı , dağ bisikleti ayakkabısında farklı kaller kullanılmaktadır. İsterseniz bunlara göz atalım.

   a)Yol Bisikleti Kalleri 


  Shimano markası SPD pedallarının başlangıç modellerini aldığınızda yanında ilk olarak sarı renkli kaller gelir. Bu sarı renkli kalleri bir çok kişi parçalanana kadar kullanırken araştırma yapmadığı için bu renk dışında mavi renk kaller ve kırmızı renk kaller olduğunun farkına varamaz. Bu renkleri sadece şekil olarak zannedenler için buna bir açıklık getirelim. Shimano markasında dediğimiz gibi sarı, mavi ve kırmızı kaller bulunuyor.

    Sarı Renk(Model Kodu:SM-SH11)

      Bu renkteki kaller SPD pedallar ilk alındığında yanında gelir ve SPD pedalı yeni kullanmaya başlayanlar için çok idealdir. Bu pedalların özelliği ayağınızı belli bir derece hareket ettirmenize olanak tanır. Sarı renk kaller için bu açı değeri 6°  olup ayağınızı sağa veya sola 6°  hareket ettirebilirsiniz demektir. Ayakkabıya alışmanız için bu açı bırakılmıştır.

[Resim: pZOWgy.png]

    Mavi Renk(Model Kodu:SM-SH12)

       Bu renkteki kaller sarı renkten sonra kullanılmalıdır. Bu kallerde ayağınız sadece 2°  sağa veya sola hareket edebilir. Bu kısıtlı açı performansınızı arttırsa da konfor bakımından sizi biraz zorlayabilir.


[Resim: LcgEYHM.png]
    Kırmızı Renk(Model Kodu:SM-SH10)

      Bu renk kal hareket kabiliyeti için 0°  açı  verir. Yani ayağınızı sağa veya sola hareket ettiremezsiniz. Kırmızı renk kal en çok profesyoneller tarafından kullanılmaktadır. 
[Resim: elR1.png]    

   b) Dağ Bisikleti Kalleri
  
  Shimano'nun dağ bisikleti kalleri iki renkten oluşur. Biri siyah diğeri ise metalik renktir. Pek bilinmese de bu iki renginde farkı vardır. 

    Siyah Renk(Model Kodu:SM-SH51)

      Bu renk yürüyüş yaparken sizin daha rahat etmenizi sağlar ancak bu kaller sadece tek yöne yani topuğunuzu dışarıya çektiğinizde çıkar.
[Resim: vf1.png]
    Metalik Renk(Model Kodu:SM-SH26)

      Bu renk ayağınızı içe ya da dışarıya çevirmeniz fark etmez ve pedaldan rahatlıkla ayrılır. Normal yürüyüş yaparken ise siyah renk kalden çok az da olsa daha konforsuzdur.
[Resim: 6VLYG.png]
Kilitli Pedala Nasıl Geçilir?

Kilitli pedala geçebilmek için öncelikle alıştırma yapmalısınız. Aksi halde trafik kazası yada düşüp kendinizi yaralamanız gibi sonuçlar doğurabilirsiniz. İyice antrenman yapmadan trafiğe çıkmayın! Ancak bu pedallardan çokta korkmayın. Alıştığınızda normal pedali nasıl kullanmışım? diyeceksiniz. Smile

  •   Bisikletinizin pedalını kilitli pedala geçirmek için öncelikle kullanacağınız pedal türüne yukarıdaki kriterlere göre karar vermelisiniz.
  •   Karar verdiğiniz kilitli pedala uygun kaller almalısınız
  •   Bu kallere uygun bir ayakkabı almalısınız.
  •   Her şey tamamsa eski pedalınızı yerinden çıkartarak yeni aldığınız pedalı yerine takmalısınız.
  •   Kilitli pedallarınız birbirine benzese de sağ ve sol pedal ayrıdır. Pedal vidaya geçmiyorsa diğer tarafa takmayı deneyiniz.
  •   Ayakkabınızın içine kallerden çıkan 4 delikli parçayı koyunuz ve ayakkabının dışına da iki delikli parçayı koyarak bisiklet ayakkabınıza kallerinizi monte ediniz. Öne geriye sağa veya sola ayar yaptıktan sonra vidaları sıkabilirsiniz.
  •   Her şey tamam olduğuna göre bisiklet üzerinde hareket etmeden ayağınızı kilitleyip çıkarma denemeleri yapınız. 
  •   Kilitlemek için kallerin uç kısmını pedala oturtmanız ve baskı uygulamanız yeterlidir. Pedalın aşağıda olması tavsiye edilir.
  •   Çıkarmak için topuklarınızı dışarıya doğru çekiniz. Bu işlemi biraz sert yapmanız gerekebilir.
  •   Ayağınız kilitli pedaldan zor çıkıyorsa kilitli pedal üzerindeki ayar kısmını eksi ve artı yönlere çevirerek en rahat çıkardığınız ayarı bulunuz.
  •   Yeterince deneme yaptıktan sonra destek alabileceğiniz ve güvenli bir güzergahta kilitli pedalı takmadan sürüşünüze devam ediniz.
  •   Sürüş esnasında pedalı kilitleyip çıkarma antrenmanları yapınız. 
  •   İki ayağınızı çıkarmakta zorlanıyorsanız tek ayağınızı çıkararak yerden destek alın.
  •   Bu işlemleri yaparken kaskınızı ve diğer güvenlik ekipmanlarınızı mutlaka takınız.


  Konuyu yararlı bulduysanız sitemize üye olabilirsiniz. Üyelerimiz sitemizde konular açabilir ve açılan konuları cevaplama yetkisine sahip olurlar. Hepinize teşekkür ediyorum. Hayırlı sürüşler ve sağlıklı günler.

     
Bisiklet Markası : Trek
Bisiklet Modeli: Crockett 5


Hızlı Cevap
Aşağıda gördüğünüz onay kutusunu işaretleyiniz. Bu işlem otomatik olarak spam botlara önlemek için kullanılır.
 

Benzer Konular...
Konu: Yazar Cevaplar: Gösterim: Son Mesaj
  Doğru bisiklet vitesi kullanımı nasıl olmalı? Vitesli bisiklet nasıl kullanılır? Admin 0 323 03-07-2021, 08:50 PM
Son Mesaj: Admin

Foruma Git:


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar):
1 Ziyaretçi